الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
11
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
« منم آن نبا عظيم كه درباره آن اختلاف داريد ! و در ولايت او به نزاع برخاستهايد ، شما از ولايت من باز گشتيد بعد از آنكه پذيرفتيد ، و در قيامت بار ديگر آنچه را قبلا در اين زمينه دانستهايد خواهيد دانست » ! ( 1 ) . 3 - در روايتى از امام صادق ع آمده است كه فرمود : النبأ العظيم الولاية : « نبا عظيم همان مساله ولايت است » ( 2 ) . جمع ميان محتواى اين روايات و آنچه در مورد تفسير آيه به مساله معاد ذكر كرديم از دو راه ممكن است : نخست اينكه « نبا عظيم » مفهوم وسيع و گسترده اى دارد كه همه اينها را شامل مىشود هر چند به هنگام نزول اين آيات تكيه قرآن بيش از همه در بيان اين جمله روى مساله معاد بود ، ولى اين مانع نمىشود كه آيه مصداقهاى ديگرى نيز داشته باشد ديگر اينكه همانگونه كه مىدانيم و بارها نيز گفتهايم قرآن داراى بطون مختلفى است ، يعنى يك آيه ممكن است معانى متعددى داشته باشد كه از ميان آنها يك معنى ظاهر است ، و معانى ديگر بطون قرآن است كه به كمك قرائن مختلفى از آن استفاده مىشود ، و يا به تعبير ديگر نوعى دلالت التزامى است كه براى همه كس جز خاصان روشن نيست . تنها اين آيه نيست كه داراى ظاهر و باطنى است ، آيات زياد ديگرى در قرآن كريم داريم كه در روايات اسلامى تفسيرهاى گوناگونى براى آن آمده كه بعضى هماهنگ با ظاهر است ، و بعضى معنى باطن را بيان مىكند . ولى اين نكته را مؤكدا يادآور مىشويم كه فهم باطن قرآن بدون وجود قرائن روشن ، يا تفسيرهايى كه از شخص پيغمبر و امامان معصوم ع رسيده است جائز نيست ، و وجود بطون براى قرآن نبايد دستاويزى براى هوسبازان
--> ( 1 ) « تفسير برهان » جلد 4 صفحه 420 حديث 9 . ( 2 ) « همان مدرك » صفحه 419 حديث 3 .